جنگل گیسوم؛ امانتی چند هزار ساله در مسیر جهانیشدن گردشگری روستا
پردل امیرینژاد، فعال گردشگری در یاداشتی نوشت: چند روز پیش در روستای گیسوم، در جمع صمیمی اهالی، مردی نزدیک به ۹۰ ساله ایستاد و از جنگل سخن گفت؛ اما نه فقط از درخت و خاک، بلکه از حرمت، از خاطره و از آینده، سخنران محمدطاهر نظامیناو بود، استاد پیشکسوت منابعطبیعی که سال ۱۳۴۹ دکترای خاکشناسی خود را از دانشگاه نانسی فرانسه دریافت کرد و بیش از ۴۵ سال در دانشگاههای کشور در رشتههای منابع طبیعی، جنگلداری و حفاظت از جنگل تدریس کرد و همزمان مسئولیتهای اجرایی در سطح معاونتها و مدیرکلی را در کارنامه خود دارد.
اما آنچه آن روز دل مردم را بیشتر با او همراه کرد، نه عناوین دانشگاهیاش، بلکه خاطرات کودکیاش بود. دکتر نظامی، زاده گیسوم نبود، اما بخشی ازسالهای کودکی خود را در این روستا و در کنار بزرگان آن گذراند، از همان سالها روحیهای کنجکاو داشت و نگاهش به جنگل، نگاهی آمیخته با احترام بود، او از چراغعلی یاد میکرد؛ مردی از نسل کسانی که باور داشتند جنگل امانت است. به گفته او، در گذشته بزرگان هیچگاه با داس و تبر بیحساب وارد جنگل نمیشدند؛ استفاده میکردند، اما حرمت را نگه میداشتند.
همان تربیت بومی و همان نگاه مسئولانه بود که بعدها مسیر زندگی محمد طاهر را شکل داد، او تعریف کرد که نخستین فعالیتهای پژوهشی خود درباره حفاظت از جنگل را در دهه ۱۳۴۰ در استان گیلان و در همین منطقه انجام داده است، زمانی که هنوز بحث حفاظت به شکل امروزی مطرح نبود. سالها گذشت، او استاد دانشگاه شد، نسلهای متعددی از دانشجویان را تربیت کرد و در مدیریت منابعطبیعی کشور نقشآفرین بود، اما پیوندش با روستای گیسوم و با این جنگل کهن هرگز گسسته نشد.
جنگل گیسوم تنها یک تفرجگاه نیست، بخشی از جنگلهای کهن هیرکانی است که قدمتی چند هزار ساله دارند و همچون ویترینی از تنوع گونههای درختی و زیستی در شمال ایران جلوه میکنند، در نوار ساحلی گیلان، گیسوم از معدود نقاطی است که هنوز پیوند جنگل و دریا در آن حفظ شده است؛ در حالی که بخش بزرگی از جلگههای ساحلی در دهههای گذشته تخریب و پاکسازی شدهاند، همین ویژگی منحصربهفرد، گیسوم را به یکی از مهمترین ظرفیتهای گردشگری منطقه و محور توسعه روستای گیسوم تبدیل کرده است.
نظامی ناو در سخنان خود تأکید کرد که توسعه گردشگری بدون حفاظت از جنگل معنایی ندارد، اگر جنگل آسیب ببیند، نه طبیعت میماند و نه گردشگری، او خطاب به مردم روستا گفت که نخستین حافظان این سرزمین خود شما هستید، اگر شما مراقب باشید هیچ تهدیدی نمیتواند این میراث را از میان ببرد.
امروز که گیسوم در مسیر تثبیت جایگاه خود به عنوان روستایی شاخص در گردشگری جهانی گام برمیدارد، بیش از هر زمان دیگری نیازمند پیوند میان دانش، تجربه و مشارکت مردمی است، روایت آن روز، روایت یک عمر تلاش علمی و مدیریتی بود که به زبان ساده در جمع مردم بیان شد، پیامی روشن برای بومیان و گردشگران: جنگل سرمایه نسلهای آینده است، نه میراثی برای مصرف امروز.
شاید مهمترین درس آن نشست همین باشد که اگر نسلهای گذشته با حرمت وارد جنگل میشدند، نسل امروز باید با دانش و مسئولیت از آن پاسداری کند تا گیسوم همچنان سبز بماند و ویترین طبیعی گردشگری گیلان و ایران باشد.
انتهای پیام/
