از زیبایی هیرکانی تا سرمایه اجتماعی؛ راز نامزدی گیسوم در فهرست روستاهای گردشگری جهان چیست؟

به گزارش پایگاه خبری گیلان ۷۲۴ | حسن میرزایی، برنامه‌ریز آمایش محیطی و معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی میراث‌فرهنگی استان گیلان در یادداشتی نوشت که قرار گرفتن نام روستای گیسوم در میان گزینه‌های پیشنهادی ایران برای فهرست «بهترین روستاهای گردشگری جهان» سازمان جهانی گردشگری ملل متحد، تنها حاصل مناظر بدیع طبیعی یا جاذبه‌های زیست‌بومی نیست.

گیسوم تالش در سال‌های اخیر نشانه‌های روشنی از تحقق گردشگری جامعه‌محور را نشان داده است. جامعه محلی، جوانان تحصیل‌کرده، فعالان محیط‌زیست و کنشگران گردشگری در قالب تشکل‌های مردم‌نهاد و فعالیت‌های داوطلبانه، بستری از مشارکت اجتماعی را شکل داده‌اند که نقش مهمی در هدایت گردشگری منطقه به سوی مسئولیت‌پذیری ایفا می‌کند.

این تشکل‌ها تنها نهادهای اجرایی نیستند؛ آنها دانش محلی را با رویکردهای نوین مدیریت گردشگری پیوند می‌دهند. تشکل‌های مردم‌نهاد با آموزش جوامع محلی، ترویج فرهنگ حفاظت از جنگل‌های هیرکانی، ساماندهی فعالیت‌های گردشگری، تشویق بوم‌گردی‌های مسئولانه و افزایش آگاهی عمومی درباره ارزش‌های طبیعی و فرهنگی منطقه، کیفیت حکمرانی گردشگری را ارتقا بخشیده‌اند.

حضور فعال این نهادهای مدنی باعث شده گیسوم صرفاً به عنوان یک مقصد طبیعی معرفی نشود، بلکه به نمونه‌ای موفق از مدیریت مشارکتی در گردشگری روستایی تبدیل شود. در این مدل، منافع اقتصادی گردشگری با حفاظت از منابع طبیعی و تقویت هویت فرهنگی در تعامل و هم‌افزایی قرار می‌گیرد و نه در تعارض.

از منظر شاخص‌های سازمان جهانی گردشگری، روستاهایی که حکمرانی مشارکتی، حفاظت محیط‌زیست، مشارکت جامعه محلی و تداوم فرهنگی را همزمان تقویت کنند، شانس بیشتری برای قرار گرفتن در فهرست‌های بین‌المللی دارند. آنچه امروز گیسوم را در مسیر دیده‌شدن جهانی قرار داده، شبکه سرمایه اجتماعی است که مردم، تشکل‌های مدنی و مدیریت دولتی را در یک مسیر مشترک متحد کرده است.

اگر گیسوم امروز در آستانه حضور در یکی از معتبرترین فهرست‌های گردشگری جهان قرار گرفته، این موفقیت را باید حاصل هم‌افزایی سه سرمایه بنیادین دانست: طبیعت کم‌نظیر هیرکانی، فرهنگ و هویت ریشه‌دار تالشی و سرمایه اجتماعی شکل‌گرفته در بستر مشارکت مردمی.

چنین تجربه‌ای می‌تواند برای هزاران روستای ایران که ظرفیت‌های طبیعی و فرهنگی ارزشمند دارند، پیامی الهام‌بخش باشد. گیسوم تالش امروز نمادی است از این حقیقت که آینده گردشگری پایدار در پیوند میان مردم و سرزمین شکل می‌گیرد.