محرم؛ فرصت راهبردی گردشگری مذهبی برای جهانیسازی فرهنگ عاشورا
روزبه آلیانی، مدرس گردشگری در یادداشتی نوشت: محرم در ایران، تنها یک مناسبت تقویمی یا آیین مذهبی نیست؛ محرم، میدان ظهور یک تمدن فرهنگی است. در این ماه، شهرها و روستاها به صحنههای زندهای از ایمان، همبستگی، ایثار، عدالتخواهی و آزادگی تبدیل میشوند؛ مفاهیمی که در مکتب عاشورا ریشه دارند و همچنان توان الهامبخشی به جوامع انسانی را حفظ کردهاند.
در چنین بستری، گردشگری مذهبی میتواند نقشی فراتر از جابهجایی گردشگر ایفا کند. این گونه از گردشگری، اگر با نگاه علمی، برنامهریزی تخصصی و روایتگری دقیق همراه شود، قادر است آیینهای عاشورایی را از سطح مشاهده یک مراسم، به تجربهای عمیق، معرفتی و هویتساز تبدیل کند. ایران با برخورداری از تکایا، حسینیهها، بقاع متبرکه، آیینهای بومی سوگواری، تعزیه، نخلگردانی، دستههای عزاداری و سنتهای ریشهدار مردمی، گنجینهای کمنظیر از میراث معنوی عاشورایی را در اختیار دارد.
اهمیت این ظرفیت زمانی بیشتر آشکار میشود که بدانیم بسیاری از گردشگران فرهنگی و مذهبی، به دنبال تجربههای اصیل، معنادار و مبتنی بر هویت جوامع هستند. محرم در ایران، دقیقاً چنین تجربهای را عرضه میکند؛ تجربهای که در آن تاریخ، ایمان، هنر، موسیقی آیینی، معماری مذهبی، ادبیات سوگ و مشارکت اجتماعی درهم میآمیزند و تصویری زنده از فرهنگ حسینی ارائه میدهند.
از سوی دیگر، گردشگری مذهبی در ایام محرم میتواند به رونق اقتصادی جوامع محلی نیز کمک کند. حضور گردشگران در شهرها و مناطق مذهبی، زمینه افزایش تقاضا برای خدمات اقامتی، حملونقل، پذیرایی، صنایعدستی و محصولات فرهنگی را فراهم میسازد. این موضوع، بهویژه برای شهرها و روستاهایی که آیینهای مذهبی شاخص و تاریخی دارند، فرصتی مهم برای توسعه پایدار و متوازن گردشگری به شمار میرود.
با این حال، بهرهگیری از این ظرفیت نیازمند نگاه راهبردی است. طراحی تورهای تخصصی محرم، آموزش راهنمایان گردشگری مذهبی، مستندسازی آیینهای عاشورایی، تولید محتوای چندزبانه و مشارکت فعال نهادهای فرهنگی، مذهبی و گردشگری از جمله اقداماتی است که میتواند این مسیر را به شکلی صحیح و اثرگذار هدایت کند.
فرهنگ عاشورا، فرهنگ ایستادگی در برابر ظلم، دفاع از حقیقت و پاسداشت کرامت انسان است. اگر گردشگری مذهبی با این نگاه برنامهریزی شود، محرم میتواند به فرصتی تاریخی برای معرفی پیام جهانی امام حسین(ع) تبدیل شود؛ پیامی که نه محدود به جغرافیاست و نه منحصر به زمان، بلکه ندای بیداری، آزادگی و عدالت برای همه انسانهاست.
بیتردید، گردشگری مذهبی در ایام محرم ظرفیتی مغفول اما راهبردی است؛ ظرفیتی که میتواند هم به حفظ میراث معنوی کشور کمک کند، هم اقتصاد فرهنگی را تقویت سازد و هم فرهنگ عاشورا را با زبانی نو، علمی و اثرگذار به نسل جوان و مخاطبان جهانی معرفی کند.
انتهای پیام/
