هزینه تولید فولاد با فناوری ایرانی کمتر شد

نسل جدید کاتالیست ایرانی، محصول تازه صنعت فولاد، بازده تولید را افزایش داده، مصرف انرژی و هزینه‌ها را کاهش می‌دهد و کیفیت محصول را بالاتر می‌برد.

 صنعت فولاد یکی از پایه‌های مهم اقتصاد کشور است و تولید آهن و فولاد با کیفیت بالا نیازمند فناوری‌های پیشرفته و بهینه است. یکی از چالش‌های اصلی این صنعت، تأمین مواد و تجهیزات حیاتی است که علاوه بر افزایش بازده تولید، مصرف انرژی را کاهش دهند و کیفیت محصول نهایی را تضمین کنند. کاتالیست‌ها یکی از همین تجهیزات کلیدی هستند؛ این مواد شیمیایی در فرآیند تولید آهن مستقیم (DRI) و سایر مراحل فولادسازی نقش تعیین‌کننده‌ای دارند و کیفیت آهن اسفنجی و میزان تولید را مستقیماً تحت تأثیر قرار می‌دهند.

۴۰ نوع کاتالیست بومی و ۴۰۰ میلیون دلار صرفه‌جویی ارزی

با توجه به اهمیت کاهش وابستگی به محصولات وارداتی و صرفه‌جویی ارزی، تولید نسل جدید کاتالیست‌های پیشرفته که هم بازده و کیفیت تولید را بالا می‌برد و هم مصرف انرژی را کاهش می‌دهد، به یکی از نیازهای اصلی صنعت فولاد کشور تبدیل شده است. رونمایی از کاتالیست نسل سوم DRI در نمایشگاه فر ایران، پاسخی به همین نیاز و گامی مهم در مسیر خودکفایی و ارتقای کیفیت تولید داخلی است.این محصول توسط یک شرکت دانش‌بنیان ایرانی طراحی و تولید شده است که از سال ۱۳۸۳ در زمینه تولید کاتالیست‌های فولادی، پالایشگاهی و پتروشیمی فعالیت داشته و در طول دو دهه گذشته، بیش از ۴۰ نوع کاتالیست را بومی‌سازی کرده است. در این مدت، بالغ بر ۴۰۰ میلیون دلار صرفه‌جویی ارزی محقق شده است.به گفته محمد باربر از واحد تحقیق و توسعه این شرکت دانش‌بنیان ۳۰ واحد فولادی کشور (واحدهای احیای مستقیم آهن) از کاتالیست‌های فولادی این شرکت استفاده می‌کنند و همچنین ۵۲ واحد پتروشیمی از کاتالیست‌های پتروشیمی این شرکت بهره می‌برند.در پنج سال گذشته، شرکت اقدام به صادرات کاتالیست کرده و تاکنون محصولات خود را به چهار کشور روسیه، عراق، ازبکستان و ونزوئلا صادر کرده است. این فعالیت‌ها بیش از ۵۰ میلیون دلار ارزآوری برای کشور به همراه داشته است.

نسل جدید کاتالیست فولاد؛ عملکرد بهتر و پایداری بیشتر

جدیدترین محصول این شرکت که در نمایشگاه فر ایران رونمایی شد، کاتالیست نسل سوم DRI است. این کاتالیست یک ماده شیمیایی پیشرفته است که در تولید آهن مستقیم (Direct Reduced Iron) استفاده می‌شود و باعث افزایش بازده تولید، کاهش مصرف انرژی و بهبود کیفیت آهن می‌شود.باربر توضیح می‌دهد: «این شرکت برای اولین بار به این شکل کاتالیست نسل سوم DRI را طراحی کرده است. در طراحی آن از دو سر گنبدی استفاده شده که با افزایش سطح تماس و کاهش افت فشار، فعالیت کاتالیست را افزایش می‌دهد. همچنین ترکیبات شیمیایی بهینه‌سازی و تغییر یافته است که باعث پایداری حرارتی و مکانیکی بالاتر و افزایش طول عمر کاتالیست می‌شود. در نتیجه، با کاهش مصرف انرژی و فعالیت بالاتر، نرخ تولید واحدها نیز افزایش یافته است.»

فناوری چه مزیتی به این محصول اضافه کرده است؟

در صنعت فولاد، کیفیت محصول نهایی و بهره‌وری فرآیند تولید به شدت تحت تأثیر مواد و تجهیزات مورد استفاده است. استفاده از فناوری‌های نوین در طراحی و تولید کاتالیست‌ها می‌تواند پایداری، کارایی و طول عمر آنها را افزایش دهد و در عین حال مصرف انرژی و هزینه‌ها را کاهش دهد. به همین دلیل، به‌کارگیری فناوری پیشرفته در ساختار و ترکیب شیمیایی کاتالیست نقش حیاتی در بهبود عملکرد واحدهای فولادسازی دارد.باربر در این مورد چنین توضیح می‌دهد: «با تغییر در ساختار پایه کاتالیست، شرکت توانسته پایداری مکانیکی آن را افزایش دهد، به‌طوری که کاتالیست در دماهای حدود ۹۰۰ تا ۱۰۰۰ درجه سانتی‌گراد استحکام بیشتری پیدا کرده و فعالیتش افزایش می‌یابد. همچنین با تغییر شکل پایه، توزیع نیکل که جز جزء فعال این کاتالیست است بهبود یافته و کاتالیست می‌تواند راحت‌تر با واکنش‌دهنده گاز متان واکنش دهد.»این کاتالیست در صنایع فولاد کاربرد دارد. در تولید فولاد، نیاز به گاز احیایی است که از ریفورمینگ گاز متان به دست می‌آید. این گاز احیایی موجب تبدیل گندله آهن به آهن اسفنجی می‌شود و استفاده از این کاتالیست باعث می‌شود که در نهایت آهن اسفنجی با کیفیت بالا برای صنعت فولاد تولید شود.به گفته باربر این شرکت مشابه همین کاتالیست را ۲۰ سال است تولید می‌کند اما با تحقیقات و توسعه پویا، اکنون نسل جدیدی از این کاتالیست را ارائه کرده است. سال گذشته این کاتالیست در فولاد میانه بارگذاری شد و نتایج آن در آینده ارائه خواهد شد. خود همین کاتالیست تاکنون باعث ۹ میلیون دلار صرفه‌جویی ارزی شده است.

منبع: فارس