فیبرنوری به ۲ میلیون اتصال رسید / چرا هنوز میلیون‌ها پوشش بدون کاربر مانده است؟

حمید فتاحی، معاون وزیر ارتباطات و رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، امروز در جلسه کنترل پروژه فیبرنوری کشور با اشاره به بازنگری این پروژه در دولت چهاردهم اظهار کرد: در ابتدای حضور در وزارت ارتباطات و سازمان تنظیم مقررات، آسیب‌شناسی از روند اجرای پروژه فیبرنوری در دو سال گذشته انجام شد و با توجه به تکالیف تعیین‌شده در قانون برنامه هفتم، نیاز به بازطراحی پروژه احساس شد.وی افزود: مهم‌ترین تغییر در این بازطراحی، تمرکز بیشتر بر اتصال کاربران به شبکه فیبرنوری در کنار توسعه پوشش بود تا سرمایه‌گذاری انجام‌شده در این بخش در نهایت به استفاده واقعی مردم از این زیرساخت منجر شود.

فتاحی با بیان اینکه توجه ویژه به کلان‌شهرها و مراکز استان‌ها نیز در دستور کار قرار گرفت، گفت: یکی از مشکلات موجود، نبود توازن مناسب میان ترافیک شبکه‌های ثابت و سیار به‌ویژه در کلان‌شهرها و مراکز استان‌ها بود؛ بنابراین با توجه به محدودیت منابع و زمان اجرای پروژه، تمرکز بیشتری بر این مناطق صورت گرفت.معاون وزیر ارتباطات ادامه داد: همزمان، موضوع مهاجرت از شبکه مسی به فیبرنوری نیز با همکاری شرکت مخابرات ایران دنبال شد و مقررات لازم برای این مهاجرت و همچنین ایجاد امکان رقابت سایر اپراتورها در استفاده از زیرساخت مخابرات تدوین و تصویب شد.وی از اصلاح ۱۷ مصوبه قبلی کمیسیون تنظیم مقررات در حوزه فیبرنوری و تبدیل آنها به ۶ مصوبه جدید خبر داد و گفت: تشکیل صندوق توسعه شبکه فیبرنوری نیز یکی از اقدامات مهم بود که با وجود چالش‌های موجود، امکان پرداخت منابع پروژه از محل این صندوق را فراهم کرد.

فتاحی همچنین به راه‌اندازی سامانه یکپارچه «نورسا» اشاره کرد و افزود: این سامانه برای رصد تمام مراحل پروژه از پوشش و اتصال تا فرآیندهای مالی طراحی شده و اکنون بخش پوشش آن عملیاتی است. بخش اتصال نیز در حال تکمیل و به‌روزرسانی است تا بارگذاری اطلاعات و پرداخت‌ها به شکل خودکار انجام شود.رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی درباره آخرین وضعیت پروژه فیبرنوری گفت: پوشش فیبرنوری از ابتدای دولت تاکنون بیش از ۴۰ درصد رشد داشته و براساس داده‌های سامانه نورسا، بیش از ۱۱ میلیون و ۳۰۰ هزار پوشش ثبت شده است.

وی افزود: بخشی از عملیات انجام‌شده توسط اپراتورها، از جمله حفاری و شوتینگ فیبر، هنوز مراحل نهایی را طی نکرده و به همین دلیل در آمار رسمی سامانه ثبت نشده است، اما هدف‌گذاری انجام‌شده این است که تا پایان امسال به عدد هدف تعیین‌شده در برنامه دست پیدا کنیم.فتاحی با تأکید بر اینکه نباید صرفاً پوشش روی نقشه ثبت شود، گفت: تأکید ما این بوده که هیچ نقطه‌ای روی نقشه سبز نشود مگر اینکه امکان ارائه سرویس و اتصال به کاربر نهایی در آن نقطه وجود داشته باشد.وی درباره تعداد اتصالات نیز اظهار کرد: تعداد اتصال‌های فیبرنوری از حدود ۳۳۰ هزار اتصال به بیش از ۲ میلیون اتصال رسیده است که براساس گزارش رسمی اپراتورهای ارتباطی به ثبت رسیده و اطلاعات آن نیز در سامانه نورسا در حال به‌روزرسانی است.فتاحی خاطرنشان کرد: به دلیل وجود عقب‌افتادگی در بارگذاری اطلاعات سامانه، بخشی از داده‌های مربوط به پوشش و اتصال همچنان در حال تطبیق و به‌روزرسانی است.

رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، در ادامه ارائه گزارش عملکرد پروژه فیبرنوری اظهار کرد: ضریب بهره‌وری پروژه که نسبت اتصال‌های ایجادشده به میزان پوشش موجود را نشان می‌دهد، از ابتدای دولت بیش از ۳۴۰ درصد رشد داشته است.وی افزود: با وجود چالش‌هایی مانند تشکیل صندوق توسعه شبکه فیبرنوری، وقایع غیرمترقبه و جنگ‌های تحمیلی دوم و سوم و همچنین مشکلات مربوط به دریافت مجوزهای حفاری، روند توسعه پوشش فیبرنوری مطابق تکالیف قانونی ادامه داشته و پوشش این پروژه از ابتدای دولت تاکنون بیش از ۴۰ درصد افزایش یافته است.

اتصال بیش از ۹ هزار مدرسه به فیبرنوری

فتاحی با اشاره به تأکید رئیس‌جمهور بر اتصال مدارس به شبکه فیبرنوری گفت: برای تسریع در اتصال مدارس، سازوکاری طراحی شد که اپراتورها برای اتصال سریع‌تر مدارس با یکدیگر رقابت کنند و اپراتوری که زودتر اتصال را برقرار کند، از مشوق‌های مربوطه بهره‌مند شود.معاون وزیر ارتباطات ادامه داد: تعداد مدارس متصل به فیبرنوری از ۶۶۱ مدرسه به بیش از ۹ هزار مدرسه افزایش یافته است و برنامه مدون شرکت مخابرات ایران و سایر اپراتورها برای تکمیل اتصال مدارس در سال‌های ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ نیز دریافت شده است.

وی با بیان اینکه شرکت مخابرات ایران بیشترین میزان اتصال را در میان اپراتورها دارد، گفت: آمار اتصال اپراتورها به‌صورت مستمر رصد می‌شود و سازمان تنظیم مقررات تلاش می‌کند موانع موجود در مسیر اتصال را برطرف کند.فتاحی همچنین درباره وضعیت اتصال در استان‌ها گفت: استان تهران با بیش از ۴۶۰ هزار اتصال در رتبه نخست قرار دارد و پس از آن استان‌های اصفهان، خراسان رضوی، البرز و سایر استان‌ها قرار گرفته‌اند.

وی افزود: یکی از اصلی‌ترین شاخص‌های ارزیابی اپراتورها، ضریب بهره‌وری و میزان تبدیل پوشش به اتصال است و در این شاخص نیز شرکت مخابرات ایران فاصله محسوسی با سایر اپراتورها دارد.رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در ادامه به چالش‌های پیش روی پروژه فیبرنوری اشاره کرد و گفت: یکی از مسائل مهم، محدودیت‌های ایجادشده در صندوق توسعه شبکه فیبرنوری است. با وجود تشکیل صندوق مطابق تکلیف قانونی، برخی ابهامات موجود در قانون باعث شده امکان استفاده حداکثری از منابع برای پیشبرد پروژه وجود نداشته باشد.

وی ادامه داد: در شرایط فعلی که یکی از مهم‌ترین چالش‌های مجریان پروژه، مسائل مالی است، محدودیت‌های صندوق بیش از گذشته خود را نشان می‌دهد. پیش از تشکیل صندوق، حساب فیبرنوری آزادی عمل بیشتری برای تأمین منابع پروژه داشت.فتاحی افزایش هزینه تأمین تجهیزات و زیرساخت‌های فنی را از دیگر چالش‌ها دانست و گفت: نوسانات ارزی و شرایط اقتصادی کشور، هزینه اجرای پروژه را نسبت به زمان آغاز آن چندین برابر کرده است.

مجوز حفاری؛ یکی از موانع اصلی توسعه فیبر

وی با اشاره به مشکلات مربوط به صدور مجوز حفاری اظهار کرد: عدم همکاری برخی شهرداری‌ها در صدور مجوز حفاری همچنان یکی از موانع اصلی اجرای پروژه است. این مسئله در تهران به شکل جدی‌تری وجود دارد؛ در حالی که کلان‌شهرها به دلیل اشباع شبکه ارتباطات سیار، بیش از سایر مناطق به توسعه ارتباطات زمینی مبتنی بر فیبرنوری نیاز دارند.فتاحی افزود: موضوع همکاری شهرداری‌ها در سایر کلان‌شهرها نیز وجود دارد و سازمان تنظیم مقررات این مسئله را با استانداری‌ها و سایر مراجع قانونی پیگیری می‌کند.

معاون وزیر ارتباطات همچنین به مشکل ارتباطات بالادستی یا «آپ‌لینک» اشاره کرد و گفت: بخش قابل‌توجهی از پوشش ایجادشده، در صورت حل این مسئله می‌تواند وارد مرحله اتصال شود.وی افزود: سازمان تنظیم مقررات با استفاده از ابزارهای در اختیار خود در حال پیگیری این موضوع است و امیدواریم با همکاری شرکت مخابرات ایران و سایر اپراتورها، این مشکل برطرف شود؛ چرا که برای ایجاد این پوشش هزینه و منابع صرف شده و باید امکان بهره‌برداری و اتصال آن فراهم شود.فتاحی، هزینه اتصال برای کاربر نهایی را یکی دیگر از عوامل مؤثر بر افزایش اتصالات دانست و گفت: پوشش شبکه در اختیار اپراتورها و مجموعه‌های اجرایی است، اما اتصال به عوامل دیگری از جمله بهای تمام‌شده برای کاربر نیز وابسته است.

وی افزود: تلاش می‌شود با همکاری اپراتورها و استفاده از منابع صندوق توسعه شبکه فیبرنوری، موانع این بخش نیز برطرف شود.رئیس سازمان تنظیم مقررات در پایان گفت: در جلسه اخیر با اپراتورها، یکی از مهم‌ترین موضوعات مطرح‌شده، نقدینگی و مسائل مالی بود. در حالی که پیش از این مشکلات شهرداری‌ها و مجوزهای حفاری در صدر موانع پروژه قرار داشت، اکنون مسائل مالی و تأمین نقدینگی به یکی از مهم‌ترین چالش‌های اجرای پروژه تبدیل شده است.وی افزود: مأموریتی به صندوق و هیئت‌مدیره صندوق توسعه شبکه فیبرنوری داده شده است تا با وجود محدودیت‌های موجود، راهکاری برای تزریق منابع به پروژه طراحی شود تا اجرای تکالیف قانونی پروژه با تأخیر مواجه نشود.

فتاحی در پایان با اشاره به توسعه بخش اتصال پروژه فیبرنوری گفت: در بخش اتصال، پیشرفت‌های خوبی اتفاق افتاده و کاربران در نقاطی که این شبکه راه‌اندازی شده، از سرعت و کیفیت بالاتر ارتباطات بهره‌مند می‌شوند.وی افزود: با توسعه فیبرنوری، محدودیت‌های ارتباطات مبتنی بر سیم مسی و فناوری‌هایی مانند ADSL، از جمله مشکلات ناشی از فاصله مشترک از مراکز مخابراتی، فرسودگی تجهیزات و سرقت سیم‌های مسی، به‌تدریج با یک فناوری جدید جایگزین می‌شود.