زنگ خطر انرژی به صدا درآمد / قیمت گاز به اوج چهار ساله رسید

با وجود آنکه قیمت بنزین و گازوئیل در سراسر اتحادیه اروپا پیش‌تر به رکورد رسید، قیمت گاز و برق مصرفی خانوار‌ها با سرعت کمتری افزایش یافته است. بر اساس بولتن هفتگی نفت اتحادیه اروپا، میانگین قیمت گازوئیل برای مصرف‌کنندگان در این اتحادیه از ۲۳ فوریه تا پنجم اکتبر ۲۰۲۶، ۳۵ درصد افزایش یافت و قیمت بنزین نیز در همین دوره، ۲۳ درصد بالا رفت.

بر اساس شاخص قیمت انرژی خانوار (HEPI)، میانگین قیمت گاز خانگی با احتساب مالیات در پایتخت‌های اتحادیه اروپا از دوم فوریه تا اول سپتامبر ۲۰۲۶، ۱۲ درصد افزایش یافت و قیمت برق نیز در همین دوره ۴.۲ درصد بالا رفت؛ این شاخص را شرکت کنترل انرژی اتریش، اداره تنظیم مقررات انرژی و خدمات عمومی مجارستان (MEKH) و شرکت مشاوره و پژوهش «وازاای‌تی‌تی» (VaasaETT) تهیه می‌کنند.

 

قرارداد‌های با نرخ ثابت و حمایت‌های دولتی می‌توانند انتقال افزایش قیمت‌های عمده‌فروشی به قبوض خانوار‌ها را به تاخیر بیندازند یا از شدت آن بکاهند. افزایش قیمت گاز همچنین می‌تواند هزینه برق را بالا ببرد، زیرا تولید برق در نیروگاه‌های گازسوز را گران‌تر می‌کند.

این مقایسه، قیمت هر واحد انرژی و نه مبلغ کل قبض خانوار‌ها را بررسی می‌کند، زیرا هزینه نهایی به میزان مصرف نیز بستگی دارد.

قیمت برق؛ از ۸.۴ سنت در کی‌یف تا ۴۱.۳ سنت در بروکسل

در اوایل سپتامبر ۲۰۲۶، قیمت برق خانگی با احتساب مالیات از ۸.۴ سنت یورو به‌ازای هر کیلووات‌ساعت در کی‌یف تا ۴۱.۳ سنت در بروکسل متغیر و میانگین قیمت در پایتخت‌های مورد بررسی اتحادیه اروپا، ۲۷.۲ سنت یورو به‌ازای هر کیلووات‌ساعت بود.

بروکسل با ۴۱.۳ سنت، گران‌ترین برق را در میان شهر‌های بررسی شده داشت. پس از آن، برلین با ۳۹.۶ سنت، دوبلین با ۳۸.۷ سنت، برن با ۳۸.۶ سنت و لندن با ۳۸.۳ سنت قرار گرفتند. رم با ۳۶.۶ سنت، وین با ۳۴.۴ سنت و پراگ با ۳۴.۳ سنت، نیز از دیگر شهر‌های دارای برق گران بودند.

در سوی دیگر، پس از کی‌یف، بوداپست با ۱۰.۳ سنت، پودگوریتسا با ۱۱.۳ سنت، بلگراد با ۱۱.۶ سنت و والتا با ۱۲.۳ سنت، از شهر‌های دارای برق ارزان‌تر بودند.

اگرچه پایتخت‌های آلمان، انگلیس و ایتالیا در میان شهر‌های دارای بالاترین قیمت برق قرار داشتند، قیمت برق در مادرید با ۲۸.۳ سنت و پاریس با ۲۸.۱ سنت پایین‌تر بود، هرچند در هر دو شهر همچنان از میانگین اتحادیه اروپا بیشتر بود.

تغییر چشمگیر رتبه‌بندی با درنظرگرفتن قدرت خرید

با تعدیل قیمت‌ها بر اساس استاندارد قدرت خرید (PPS) که تفاوت هزینه‌های زندگی در کشور‌های مختلف را در نظر می‌گیرد، رتبه‌بندی قیمت برق به‌طور چشمگیری تغییر می‌کند. در این محاسبه، بخارست با رقم ۵۵.۱ گران‌ترین شهر و اسلو با رقم ۱۱.۵ ارزان‌ترین شهر است.

در میان پایتخت‌های پنج اقتصاد بزرگ اروپا، رم با رقم ۳۸.۲ از نظر قیمت برق بر اساس قدرت خرید گران‌ترین شهر است درحالی‌که پاریس با ۲۵.۸ ارزان‌ترین شهر محسوب می‌شود. ارقام برلین با ۳۵.۵، مادرید با ۳۱.۶ و لندن با ۳۰.۹ نیز بالاتر از میانگین ۲۹.۶ اتحادیه اروپا قرار دارند.

در مقایسه با رتبه‌بندی بر اساس یورو، بخارست و ورشو بیشترین صعود را تجربه می‌کنند و هرکدام ۱۰ رتبه بالاتر می‌روند همچنین برن بیشترین افت رتبه را دارد و ۲۰ پله پایین می‌آید. کپنهاگ نیز با ۱۳ پله افت در رتبه بعدی قرار می‌گیرد.

بالاترین قیمت گاز در استکهلم

قیمت گاز طبیعی خانگی با احتساب مالیات از ۱.۵ سنت یورو به‌ازای هر کیلووات‌ساعت در کی‌یف تا ۳۴.۸ سنت در استکهلم متغیر است. استکهلم با فاصله زیادی در صدر قرار دارد و آمستردام با ۲۱.۲ سنت در رتبه دوم است.

میانگین قیمت گاز در پایتخت‌های اتحادیه اروپا، ۱۱.۹ سنت یورو به‌ازای هر کیلووات‌ساعت است. در میان پایتخت‌های پنج اقتصاد بزرگ اروپا، پاریس با ۱۵.۷ سنت به‌ازای هر کیلووات‌ساعت، گران‌ترین شهر برای گاز خانگی است. در مقابل، مادرید با ۱۰.۱ سنت و لندن با ۱۰.۳ سنت ارزان‌ترین قیمت‌ها را دارند. قیمت گاز در رم با ۱۵.۲ سنت و برلین با ۱۲.۵ سنت نیز بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا است.

با تعدیل قیمت‌ها بر اساس تفاوت قدرت خرید، رتبه‌بندی تغییر می‌کند. استکهلم با رقم ۲۸.۵ همچنان گران‌ترین شهر برای گاز است، درحالی‌که بوداپست با رقم ۳.۶ ارزان‌ترین شهر محسوب می‌شود. پس از استکهلم، لیسبون با ۱۸.۶، آمستردام با ۱۸.۱، رم با ۱۵.۹ و صوفیه با ۱۵.۶ در میان شهر‌های دارای بالاترین قیمت گاز بر اساس قدرت خرید قرار دارند.

در میان پایتخت‌های پنج اقتصاد بزرگ اروپا، پس از تعدیل قیمت‌ها بر اساس قدرت خرید، لندن با رقم ۸.۳ ارزان‌ترین شهر و رم با ۱۵.۹ گران‌ترین شهر است. قیمت گاز در پاریس با ۱۴.۴ نیز بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا قرار دارد، اما در مادرید با ۱۱.۳ و برلین با ۱۱.۲ پایین‌تر از این میانگین است.

تعدیل قیمت‌ها بر اساس قدرت خرید باعث می‌شود گاز در برخی پایتخت‌ها، در مقایسه با شهر‌های دیگر، گران‌تر به نظر برسد. صوفیه، بیشترین تغییر رتبه را در این زمینه ثبت کرده است و پایتخت بلغارستان بر اساس قیمت یورویی در رتبه هجدهم قرار دارد، اما با محاسبه قدرت خرید به رتبه پنجم صعود می‌کند و ریگا نیز ۶ رتبه بالاتر می‌رود.

در مقابل، دوبلین و بروکسل بیشترین افت رتبه را تجربه می‌کنند و هر کدام ۱۰ پله پایین می‌آیند. برن ۹ رتبه و لندن هفت رتبه افت می‌کنند. بنابراین، با در نظر گرفتن تفاوت قدرت خرید، این شهر‌ها در مقایسه با رتبه‌بندی بر اساس یورو، ارزان‌تر ارزیابی می‌شوند.

برق ارزان، گاز گران یا برعکس؟

خانوار‌ها در برخی پایتخت‌های اروپا برای برق هزینه کمتری می‌پردازند، اما با قیمت بالای گاز روبه‌رو هستند یا برعکس. برای مثال، قیمت برق در استکهلم و آمستردام در محدوده پایین تا متوسط قرار دارد، اما این دو شهر در میان پایتخت‌های بررسی‌شده گران‌ترین گاز را دارند. در مقابل، بخارست، بروکسل و لندن با وجود قیمت بالای برق، گاز نسبتا ارزانی دارند.

تغییر قیمت انرژی از پیش از تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران

از فوریه تا سپتامبر ۲۰۲۶، قیمت انرژی در برخی شهر‌ها تغییرات قابل‌توجهی داشت. در بخش برق، لیسبون با افزایش ۲۲ درصدی بیشترین رشد را ثبت کرد. پس از آن، آمستردام با ۱۷.۳ درصد، مادرید با ۱۵.۱ درصد و رم با ۱۴.۹ درصد قرار گرفتند.

در مقابل، لوکزامبورگ با افت ۱۵.۳ درصدی بیشترین کاهش قیمت برق را تجربه کرد. تالین با ۷.۹ درصد و هلسینکی با ۷.۱ درصد کاهش در رتبه‌های بعدی بودند. در بخش گاز، تالین با اختلاف بیشترین افزایش قیمت را در این دوره ثبت کرد. قیمت گاز در این شهر ۵۹.۲ درصد بالا رفت و از ۷.۸ سنت به ۱۲.۴ سنت یورو به‌ازای هر کیلووات‌ساعت رسید.

قیمت گاز در بروکسل با ۳۷.۹ درصد، آتن با ۳۳.۱ درصد، برن با ۳۰.۲ درصد، لندن با ۲۸.۲ درصد، ریگا با ۲۳ درصد، وین با ۲۲.۸ درصد، پاریس با ۲۲.۵ درصد و برلین با ۲۲ درصد نیز افزایش یافت.

زمستان چه تاثیری بر قبوض انرژی خانوار‌ها خواهد داشت؟

آمار سپتامبر ممکن است هنوز تمام تاثیر جهش اخیر قیمت گاز در بازار عمده‌فروشی را نشان ندهد، زیرا قرارداد‌های با نرخ ثابت و حمایت‌های دولتی می‌توانند افزایش هزینه خانوار‌ها را به تاخیر بیندازند یا از شدت آن بکاهند.

اروپا همچنین در آستانه زمستان با ذخایر گاز کمتری روبه‌رو است. بر اساس گزارش موسسه اقتصاد انرژی و تحلیل مالی (IEEFA)، مخازن ذخیره‌سازی گاز اتحادیه اروپا در سوم اکتبر ۷۲.۴ درصد ظرفیت داشتند که پایین‌ترین سطح ثبت شده برای این زمان از سال از زمان آغاز ثبت آمار در ۲۰۱۱ است.

طبق گزارش یورونیوز، این موسسه هشدار داد: پایین بودن ذخایر ممکن است اروپا را در برابر موج سرمای شدید در اواخر زمستان آسیب‌پذیرتر کند. برای خانوارها، مبلغ نهایی قبض انرژی هم به تعرفه قراردادشان و هم به میزان انرژی موردنیاز آنها با کاهش دما بستگی خواهد داشت.

منبع: ایسنا